Patent Foramen Ovale Ameliyatı: Ne Zaman Ameliyat Gerekir ?

Patent Foramen Ovale, kalpte doğuştan kalan küçük bir açıklık olup bazı kişilerde inme riski ve migren gibi sorunlarla ilişkilidir. Bu yazıda, hangi durumlarda ameliyatın düşünüldüğünü, ameliyat öncesi belirtiler ve tetkiklerle hasta seçiminin nasıl yapıldığını, kapama seçeneklerini ve işlemin adım adım nasıl ilerlediğini ele alıyoruz. Ayrıca olası riskler ve komplikasyonlar, başarı oranları, ameliyat sonrası iyileşme takvimi, ilaç ve yaşam tarzı önerileri ile düzenli takip süreçlerini anlaşılır biçimde özetliyoruz.

Patent foramen ovale nedir ve ne zaman ameliyat gerekir

Patent Foramen Ovale, kalbin kulakçıkları arasında doğumdan sonra kapanmayan küçük bir açıklıktır. Çoğu kişide sessiz seyreder; ancak bazı durumlarda müdahale gerekir. Genelde kapama işlemi kateterle yapılır, açık cerrahi nadirdir.

Ameliyat/kapama şu durumlarda gündeme gelebilir:

  • Tekrarlayan, nedeni açıklanamayan inme/TIA

  • Paradoksal emboli şüpheri (ör. DVT öyküsü)

  • Şantın büyük olup hipoksemiye yol açması

  • Yüksek riskli mesleklerde (örn. dalgıçlar) seçilmiş vakalar

Patent Foramen Ovale yönetimi özetle:

Durum

Önerilen yaklaşım

Belirtisiz, küçük şant

İzlem ve risk faktörü yönetimi

Kriptogenik inme sonrası

PFO kapama değerlendirmesi

Sonuç olarak, Patent Foramen Ovale herkes için ameliyat gerektirmez; karar bireysel riskle şekillenir.

Ameliyat öncesi değerlendirme: belirtiler, tetkikler ve seçim kriterleri

Öncelikle Patent Foramen Ovale ile ilişkili şikayetleri tanımlarız. En sık görülen belirtiler:

  • Tekrarlayan, nedeni açıklanamayan inme/TIA

  • Dalgınlık, migren (özellikle aura ile)

  • Eforla artan nefes darlığı veya çomak parmakla uyumlu hipoksemi

Ayrıca hedefli tetkikler yaparız:

Tetkik

Ne sağlar

Transtorasik EKO + köpük testi

Patent Foramen Ovale varlığını ve şantı gösterir

Transözofageal EKO

Anatomiyi ve kapama için uygunluğu netleştirir

Holter/derin ven doppleri

Alternatif inme nedenlerini dışlar

Seçim kriterleri ise nettir: kriptojenik inme öyküsü, büyük sağ-sol şant, atriyal septal anevrizma eşliği ve tekrarlayan olaylar. Sonuç olarak, uygun adaylarda kapama işlemi en rasyonel seçenektir.

Kapama seçenekleri ve ameliyatın adım adım işleyişi

Patent Foramen Ovale kapamasında iki ana seçenek bulunur:

Seçenek

Anestezi

İyileşme

Uygunluk

Kateterle kapama

Sedasyon/Genel

1–3 gün

Çoğu hasta

Cerrahi kapama

Genel

1–2 hafta

Eşlik eden kalp cerrahisi gerekenler

Öncelikle kardiyolog, Patent Foramen Ovale boyutunu ve geçişi görüntüler. Ardından kateterle kapama için:

  • Kasık damarından ince kateterle kalbe ilerlerim.

  • Defekti ölçer, uygun cihazı seçerim.

  • Cihazı iki disk şeklinde yerleştirir, sabitliğini TEE/eko ile doğrularım.

  • Kısa izlem sonrası taburcu ederim; antiplatelet tedaviyi başlatırım.

Cerrahi seçeneğinde ise aynı gün içinde defekti doğrudan diker veya yama ile kapatırım. Son olarak, düzenli eko kontrolleriyle kapamanın bütünlüğünü izlerim.

Riskler, olası komplikasyonlar ve beklenen başarı oranları

Patent Foramen Ovale kapamasında riskler genelde düşüktür; yine de bilinçli karar önemlidir. Özellikle migren, pıhtı öyküsü veya eşlik eden kalp sorunu varsa dikkat gerekir.

  • Olası komplikasyonlar:

    • Aritmi, hematom, damarda yaralanma

    • Cihaz çevresinde sızıntı veya yer değiştirme

    • Enfeksiyon, nadiren inme

    • Geçici migren alevlenmesi

Aşağıda yöntemlere göre genel profil:

Yöntem

Risk Profili

Başarı Oranı

Kateterle kapama

Düşük, kısa iyileşme

%90–95 uzun dönem kapanma

Cerrahi kapama

Orta, anestezi gerektirir

%95+ tam kapanma

Sonuç olarak, Patent Foramen Ovale için kapalı yöntem çoğu hastada yeterli olur; ancak cerrahi, kompleks anatomilerde üstünlük sağlar. Uzman ekiple planlama, Patent Foramen Ovale tedavisinde güvenliği ve başarıyı artırır.

Ameliyat sonrası iyileşme süreci, yaşam tarzı önerileri ve takip

Patent Foramen Ovale kapatılmasının ardından iyileşme genellikle hızlıdır; yine de planlı ilerlemek önemlidir.

  • İlaçlar: Doktorun verdiği antiplateletleri düzenli kullanın.

  • Aktivite: İlk günlerde hafif yürüyüş yapın; ağır kaldırmayı 1–2 hafta erteleyin.

  • Yaşam tarzı: Sigara bırakın, tuzu sınırlayın, yeterli su için.

  • Uyarı işaretleri: Göğüs ağrısı, nefes darlığı, ateş olursa hemen başvurun.

  • Takip: EKO ve kontrolleri aksatmayın; Patent Foramen Ovale kapanmasının doğrulanması önem taşır.

Dönem

Beklentiler ve ipuçları

İlk hafta

Yara bakımı, hafif egzersiz, ağrı kontrolü

1–3 ay

Kademeli spor dönüşü, Patent Foramen Ovale sonrası risk değerlendirmesi, ilaç gözdenleme

Sonuç olarak, planlı takip ve sağlıklı alışkanlıklar uzun dönem başarısını artırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Patent Foramen Ovale (PFO) ameliyatı nedir, kimlere önerilir ve hangi yöntemlerle uygulanır?

PFO, kalpte doğuştan kalan küçük bir açıklıktır; herkesde sorun yaratmaz. Müdahale genellikle açıklığın inme nedeni olduğundan şüphelenilen (kriptogenik inme), dalış sonrası dekompresyon hastalığı yaşayan, belirgin sağ-sol şantı olan ve nadiren platipne-ortodeoksiya sendromu olan hastalara düşünülür. En yaygın yöntem, kasıktan girilerek yapılan kateterle kapatma (perkütan transkateter kapatma) olup, şemsiye benzeri bir cihazla açıklık kapatılır. Açık kalp cerrahisi bugün nadirdir ve eşlik eden başka kalp ameliyatları gerekiyorsa tercih edilebilir. Tanı ve seçimde TTE/TEE, köpük testi, transkraniyal Doppler ve klinik risk değerlendirmeleri kullanılır.

PFO kapatma işlemi günü neler olur, işlem ne kadar sürer ve olası riskler nelerdir?

İşlem öncesi kan testleri, ekokardiyografi ve damar yolu hazırlığı yapılır. Çoğu merkezde hafif sedasyon veya genel anestezi altında, kasıktan bir damar yolu ile kalbe ulaşılıp cihaz yerleştirilir. Ortalama 30–60 dakika sürer. Hastalar genellikle aynı gün veya 1 gece sonra taburcu edilir. En sık hafif kasık ağrısı/hematom görülür; nadiren aritmi, cihaz yerinden oynaması, geçici migren alevlenmesi, perikardiyal efüzyon veya tromboz gibi komplikasyonlar olabilir. Başarı oranı yüksektir ve rezidüel şant çoğu vakada zamanla azalır. Taburculuk sonrası genellikle 3–6 ay çiftli antiplatelet (ör. aspirin + klopidogrel), ardından tekli antiplatelet önerilir; takip eko kontrolleri 1–6 ayda planlanır.

İyileşme sürecinde nelere dikkat etmeliyim? Ne zaman işe, spora veya seyahate dönebilirim?

İlk 24–48 saat kasık bölgesini kuru ve temiz tutmak, ağır kaldırmaktan kaçınmak gerekir. Çoğu kişi 1 hafta içinde masa başı işe döner; daha ağır fiziksel iş ve yoğun egzersiz için genellikle 2–4 hafta beklenir ve hekiminize danışılır. İlacınızı düzenli kullanın ve randevu ekolarını aksatmayın. Diş tedavileri için kalp içi cihaz enfeksiyonu profilaksisi genellikle 6 aydan sonra gerekmez, ancak bireysel öneri alın. Hamilelik planı, uzun uçuşlar, tüplü dalış gibi konuları doktorunuzla konuşun; cihazlar genellikle MR uyumludur. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, ateş veya nörolojik belirti gelişirse acil başvurun.

 

Yazar: Aydan Çelik